ΣτΕ 1979/2024 - Μη συμμετοχή αιρετών στα Πειθαρχικά Συμβούλια των εκπαιδευτικών

ΣτΕ 1979/2024 Επταμ.

[...]

6. Επειδή, με τις διατάξεις του ν. 4057/2012, που αναφέρθηκαν στη σκέψη 4, επιδιώχθηκε να μην περιλαμβάνονται αιρετοί εκπρόσωποι των υπάλληλων στα πειθαρχικά συμβούλια που επιλαμβάνονται των πειθαρχικών υποθέσεων αυτών και, για τον λόγο αυτόν, τα πρωτοβάθμια πειθαρχικά συμβούλια που συστήθηκαν με το άρθρο 146Β του Υπαλληλικού Κώδικα συγκροτήθηκαν με τριμελή σύνθεση, με Πρόεδρο δικαστικό λειτουργό και μέλη, έναν Πάρεδρο ή Δικαστικό Αντιπρόσωπο του Ν.Σ.Κ. και έναν Προϊστάμενο Διεύθυνσης Υπουργείου, Αποκεντρωμένης Διοίκησης, Περιφέρειας ή ν.π.δ.δ. Στο άρθρο έκτο του ιδίου νόμου περιελήφθησαν ειδικές διατάξεις για την εκδίκαση των πειθαρχικών υποθέσεων των εκπαιδευτικών της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Ακολουθώντας τη βασική κατεύθυνση του νόμου για τη σύσταση πειθαρχικών συμβουλίων χωρίς τη συμμετοχή αιρετών εκπροσώπων, στο παραπάνω άρθρο έκτο ο νομοθέτης προέβλεψε ομοίως για τα πρωτοβάθμια πειθαρχικά συμβούλια των εκπαιδευτικών τριμελή σύνθεση, με μόνη διαφοροποίηση σε σχέση με τα πειθαρχικά συμβούλια του άρθρου 146Β, ότι ως μέλος, αντί του Προϊσταμένου Διεύθυνσης Υπουργείου, Αποκεντρωμένης Διοίκησης, Περιφέρειας ή ν.π.δ.δ. , ορίζεται ένας διευθυντής της πρωτοβάθμιας ή δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Με τον μεταγενέστερο νόμο 4325/2015 ορίσθηκε ότι τα πρωτοβάθμια πειθαρχικά συμβούλια του άρθρου 146Β του Υπαλληλικού Κώδικα συγκροτούνται με πενταμελή σύνθεση, μετέχουν δε σε αυτά δύο αιρετοί εκπρόσωποι. Ωστόσο, αντίστοιχη ρύθμιση δεν περιελήφθη ρητώς και για τα πρωτοβάθμια πειθαρχικά συμβούλια των εκπαιδευτικών που προβλέπονται στο άρθρο έκτο του ν. 4057/2012.

7. Επειδή, τα ζητήματα που άπτονται της αρμοδιότητας, σύστασης, συγκρότησης και σύνθεσης των πειθαρχικών συμβουλίων που ασκούν πειθαρχική εξουσία στους δημοσίους υπαλλήλους πρέπει να διέπονται, για λόγους ασφάλειας δικαίου, χρηστής διοίκησης και διασφάλισης της αρχής της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων (βλ. άρθρο 103 παρ. 4 Συντ.), από σαφείς, προβλέψιμους και προκαθορισμένους κανόνες δικαίου, δεν επιτρέπεται δε να εφαρμόζονται σε αυτά αναλόγως διατάξεις που ρυθμίζουν τη συγκρότηση άλλων πειθαρχικών συμβουλίων. Εν προκειμένω, τα πειθαρχικά συμβούλια των εκπαιδευτικών που προβλέπονται στο άρθρο έκτο του ν. 4057/2012 παρέμειναν και μετά τον ν. 4325/2015 τριμελή, χωρίς τη συμμετοχή σε αυτά ως μελών αιρετών εκπροσώπων των εκπαιδευτικών. Τούτο προκύπτει από τη ρύθμιση του άρθρου 5 του ν. 4325/2015, με το οποίο αντικαταστάθηκαν μόνο οι διατάξεις των άρθρων 146Α και 146Β του ν. 3528/2007 που προβλέπουν τη συγκρότηση, αντιστοίχως, των πρωτοβαθμίων και δευτεροβαθμίων πειθαρχικών συμβουλίων των δημοσίων υπαλλήλων (πλην εκπαιδευτικών) . Παρόμοια ρύθμιση δεν εισήχθη με τον ανωτέρω νόμο επί των αντίστοιχων θεμάτων του εκπαιδευτικού προσωπικού του Υπουργείου Παιδείας, στο οποίο εφαρμόζονται οι διατάξεις της παρ. 4 του άρθρου έκτου του ν. 4057/2012, με τις οποίες προβλέπεται η συγκρότηση των πρωτοβαθμίων πειθαρχικών συμβουλίων των εκπαιδευτικών.

8. Επειδή, μετά τη δημοσίευση του ν. 4325/2015, εκδόθηκε, κατ ’ επίκληση της νομοθετικής εξουσιοδότησης του άρθρου 146Β παρ. 1 του Υπαλληλικού Κώδικα, η Φ.354.1/14/98473 απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων (Β΄ 1462) περί σύστασης - συγκρότησης των πειθαρχικών συμβουλίων των εκπαιδευτικών σε κάθε περιφερειακή διεύθυνση πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης της χώρας. Με την απόφαση αυτή, η κανονιστικώς δρώσα διοίκηση, υπολαμβάνοντας ότι η τροποποίηση που επέφερε το άρθρο 5 παρ. 4 του ν. 4325/2015 στον αριθμό των μελών που συγκροτούν τα πειθαρχικά συμβούλια των δημοσίων υπαλλήλων (πλην εκπαιδευτικών) αφορά και τα πειθαρχικά συμβούλια των εκπαιδευτικών, κατέστησε αυτά πενταμελή, με συμμετοχή δύο αιρετών, τακτικών και αντίστοιχων αναπληρωματικών, μελών, σε αντικατάσταση προηγούμενης κανονιστικής απόφασης (βλ. την Φ.350/17/61266 απόφαση της Υπουργού Παιδείας - Β' 1770), με την οποία τα ως άνω πειθαρχικά συμβούλια είχαν, σύμφωνα με τον ν. 4057/2012, συγκροτηθεί ως τριμελή. [...] Ως εκ τούτου, είναι μη νόμιμη η στηριζόμενη σε αυτήν ... απόφαση του Υπουργού Παιδείας, κατά το μέρος που ορίζει αιρετά (τακτικά και αναπληρωματικά) μέλη του αρμοδίου για τη Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ρεθύμνου πειθαρχικού συμβουλίου, στο οποίο υπάγεται ο προσφεύγων.

10. [...] Ωστόσο, η ερμηνεία που δίδεται για πρώτη φορά με την παρούσα απόφαση στις διατάξεις του άρθρου έκτου παρ. 4 του ν. 4057/2012, μετά τη ρύθμιση που εισήχθη με τις διατάξεις του άρθρου 5 παρ. 4 του ν. 4325/2015, αφενός μεν δεν ήταν αυτονόητη για τη Διοίκηση, όπως, άλλωστε, προκύπτει από την παραπομπή του ζητήματος αυτού από την πενταμελή στην επταμελή σύνθεση του Δικαστηρίου, αφετέρου δε συνεπάγεται ευρύτερες συνέπειες για τη νομιμότητα της συγκρότησης του συνόλου των πειθαρχικών συμβουλίων των εκπαιδευτικών της χώρας, από τα οποία - έκτοτε και μέχρι σήμερα - έχουν εκδοθεί πληθώρα πειθαρχικών αποφάσεων με πενταμελή, και όχι τριμελή σύνθεση. Κατ ’ εκτίμηση του γεγονότος αυτού και ενόψει της αρχής της ασφάλειας δικαίου και σταθερότητας των διοικητικών καταστάσεων, καθώς και της συνδρομής λόγων δημοσίου συμφέροντος, που συνίστανται στη διαφύλαξη του κύρους και της αξιόπιστης λειτουργίας της δημόσιας υπηρεσίας και μάλιστα στον ευαίσθητο τομέα της δημόσιας εκπαίδευσης, το Δικαστήριο κρίνει ότι η παραπάνω ερμηνεία δεν επηρεάζει τη νομιμότητα των πράξεων συγκρότησης των πειθαρχικών συμβουλίων των εκπαιδευτικών (επί εκκρεμών ή μη υποθέσεων) που έχουν εκδοθεί μέχρι την ημερομηνία δημοσίευσης της παρούσας απόφασης, σύμφωνα με τις διατάξεις της Φ.354.1/14/98473 απόφασης του Αναπληρωτή Υπουργού Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων, που ανεφέρθησαν στη σκέψη 8.